Seminarium naukowe CCCR
Centrum Badań Zmian Klimatu UMK w Toruniu serdecznie zaprasza na seminarium, na którym Pan prof. dr hab. Krzysztof Fortuniak z Zakładu Meteorologii i Klimatologii Uniwersytet Łódzkiego wygłosi referat pt. „Wieloletnia zmienność wymiany gazów cieplarnianych pomiędzy ekosystemem bagiennym a atmosferą – wyniki pomiarów w Biebrzańskim Parku Narodowym w świetle projektu LIFE OrgFluX-PL”
Seminarium odbędzie się on-line na platformie MS Teams w dniu 30 listopada (poniedziałek) 2026 r. o godz. 17:00 CET.
Link do uczestnictwa w spotkaniu:
https://teams.microsoft.com/meet/3466591251290765?p=cvJzqlHFgBH9cndIov
Streszczenie referatu:
Torfowiska, mimo iż stanowią zaledwie 3–5% powierzchni lądowej Ziemi, odgrywają ważną rolę w globalnym systemie klimatycznym jako jeden z największych rezerwuarów węgla glebowego. Szacuje się, że węgiel zgromadzony w torfowiskach stanowi jedną trzecią światowej puli węgla organicznego, co odpowiada ponad połowie ilości węgla znajdującego się obecnie w atmosferze. W niezaburzonych warunkach klimatycznych bagna są z reguły obszarami pochłaniania CO₂ przy jednoczesnej emisji CH₄. Zmiany klimatyczne, w szczególności susze towarzyszące wzrostowi temperatury, mogą odwrócić ten proces i przekształcić bagna w obszary intensywnego uwalniania węgla do atmosfery. Bezpośrednie pomiary strumieni gazów cieplarnianych pozwalają skwantyfikować te procesy i ilościowo ocenić wrażliwość stabilizującej roli ekosystemów bagiennych na zmiany klimatyczne.
W referacie przedstawione zostaną wyniki pomiarów bilansu cieplnego oraz strumieni CO₂ i CH₄, prowadzonych od 2013 roku w Biebrzańskim Parku Narodowym. Stanowisko pomiarowe zlokalizowane jest w środkowym basenie Biebrzy, w pobliżu wsi Kopytkowo. W badaniach wykorzystywana jest metoda kowariancji wirów, uznawana obecnie za jedną z najbardziej adekwatnych metod oceny wymiany gazowej w skali całego ekosystemu. W badanym okresie wystąpiły zarówno lata suche i gorące, jak i chłodne oraz wilgotne. Wyniki pokazują, że w latach wilgotnych badany ekosystem może pochłaniać prawie 1 kg CO₂ m⁻² y⁻¹, natomiast lata suche i gorące skutkują podobną lub nawet większą emisją. Jednocześnie emisja metanu spada z około 30 g CH₄ m⁻² y⁻¹ do zaledwie kilku g CH₄ m⁻² y⁻¹. Wyniki te, analizowane w ramach projektu LIFE OrgFluX-PL, pozwalają między innymi ocenić niepewność wskaźników emisji wyznaczanych na podstawie stosunkowo krótkich serii pomiarowych.
Biogram Prelegenta:
Krzysztof Fortuniak – klimatolog z ponad 35-letnim doświadczeniem. Absolwent fizyki na Uniwersytecie Łódzkim (1988), od 1989 roku związany z Katedrą/Zakładem Meteorologii i Klimatologii UŁ (1996 – stopień doktora nauk o Ziemi w zakresie klimatologii; 2003 – stopień doktora habilitowanego nauk o Ziemi w zakresie klimatologii; 2011 – tytuł profesora nauk o Ziemi).
Zainteresowania badawcze:
- Wymiana gazów cieplarnianych (CO₂ i CH₄), energii i pędu pomiędzy podłożem a atmosferą na terenach naturalnych (Biebrzański Park Narodowy), rolniczych i zurbanizowanych – pomiary metodą kowariancji wirów, modelowanie procesów powierzchniowych.
- Klimat miast – pomiary i statystyczna analiza indywidualnych cech klimatu miast (miejska wyspa ciepła, modyfikacja przez zabudowę miejską pola wilgoci, wiatru i promieniowania), numeryczne modelowanie klimatu miast (modele bryłowe bilansu cieplnego, pochłanianie promieniowania w kanionie ulicznym).
- Dynamika i zmienność klimatu – analiza szeregów czasowych, atmosfera jako nieliniowy układ dynamiczny (zastosowanie teorii chaosu deterministycznego w klimatologii).
Grafika wygenerowana przez GPT-6 Astra